AI en Menselijke Intelligentie Versterken de Democratie: Een Samenwerkingsinitiatief in Eindhoven

Eindhoven, woensdag, 26 maart 2025.
Op woensdag presenteert Michiel van der Meer zijn promotieonderzoek over hoe kunstmatige en menselijke intelligentie samen ingezet kunnen worden om burgerberaden te verbeteren. Deze innovatieve methode, die wordt onthuld tijdens een evenement in Eindhoven, laat zien hoe AI kan bijdragen aan het vergroten van inspraak in democratische processen, zoals de opvang van asielzoekers. Van der Meers werk toont aan dat AI effectief kan zijn in het verwerken van grote hoeveelheden meningen, waardoor zelfs de minder vaak gehoorde argumenten een stem krijgen in besluitvormingsprocessen. Dit onderzoek signaleert een belangrijke ontwikkeling richting inclusievere en effectievere manieren om burgers te betrekken bij complexe beleidsvraagstukken, en maakt duidelijk dat AI niet alleen maar een analysehulpmiddel is, maar ook een katalysator kan zijn voor een energiekere burgerparticipatie.
Innovatieve Aanpak voor Burgerparticipatie
Het onderzoek van Van der Meer, uitgevoerd binnen het Hybrid Intelligence onderzoeksprogramma waarbij zeven universiteiten betrokken zijn, laat zien hoe AI en menselijke intelligentie elkaar kunnen versterken bij het verwerken van burgerinspraak [1]. Een concreet voorbeeld hiervan was de online burgerraadpleging uit 2021, waarbij maar liefst 30.000 Nederlanders hun mening gaven over de COVID-19-maatregelen [1]. Bij deze massale participatie werd duidelijk dat traditionele analysemethoden tekortschoten, wat de noodzaak voor AI-ondersteuning onderstreepte [1].
De Kracht van Hybride Analyse
Een cruciaal aspect van Van der Meers methode is dat deze niet alleen focust op technologische efficiëntie, maar juist de menselijke component behoudt in het analyseproces. Hij benadrukt het belang van de sociale en interpersoonlijke dynamiek die plaatsvindt tijdens burgerberaden [1]. Momenteel wordt deze methodiek in de praktijk getest bij het Nationaal Klimaat Burgerberaad, waar 175 Nederlandse burgers adviezen ontwikkelen voor het kabinet [1]. Deze hybride aanpak zorgt ervoor dat ook zeldzame maar waardevolle argumenten niet verloren gaan in de massa van meningen [1].
Toekomstperspectieven voor Digitale Democratie
De timing van dit onderzoek sluit aan bij een bredere ontwikkeling in de Nederlandse publieke sector, waar steeds meer aandacht is voor de integratie van AI in bestuurlijke processen [GPT]. De methode van Van der Meer biedt concrete handvatten voor gemeenten die worstelen met complexe vraagstukken zoals de opvang van asielzoekers, waarbij grote hoeveelheden burgerinput verwerkt moeten worden [1]. Dit past in een bredere trend waarbij overheden zoeken naar manieren om technologie in te zetten voor verbeterde publieke dienstverlening en democratische participatie [alert! ‘lange termijn effecten nog niet bekend’].